على اكبر دهخدا
640
امثال و حكم ( فارسى )
( و ليكن من ترا زان برگزيدم * كجا از زيركان ايدون شنيدم . . . ) ويس و رامين . چو حلوا خام باشد علت آرد . * ( ز كار خام كس سودى ندارد . . . ) جامى . چو خر در گل افتد كسى نيكتر * نكو شد به زور از خداوند خر . اسدى . رجوع به : مادر را دل سوزد . . . ، شود . چو خردى بزرگ آورد دست برد * به از صد بزرگان كه شان كار خرد . اسدى . چو خرسند باشى تن آسان شوى * چو آز آورى زان هراسان شوى . فردوسى . رجوع به : طمع آرد . . . ، شود . چو خرسند گشتى بداد خداى * توانگر شدى يكدل و پاكراى ( . . . كه آزاد دارى تنت را ز رنج * تن مرد بىآز بهتر كه گنج . ) فردوسى . چو خرمن برگرفتى گاو مفروش * ( . . . كه دون همت كند نعمت فراموش . ) سعدى . رجوع به : چو به گشتى . . . ، شود . چو خس را درافكنده در ديده كس * ز خود بايدش گريه كردن نه خس . ( مكن جز نژاده بشغل ارجمند * كه تا در نيايد بدولت گزند . . . ) امير خسرو . چو خسرو ببيداد كارد درخت * بگردد از او پادشاهى و بخت . فردوسى . رجوع به : اسكندر رومى را . . . ، شود . خر خسرو شدى بندگى را بكوش . * ( چه گفت آن سخنگوى با ترس و هوش . . . ) فردوسى . چو خشم آرى مشو چون آتش تيز * كز آتش بخردان را هست پرهيز . ناصر خسرو چو خواجه بيغما دهد خانه را * چه چاره ز تاراج بيگانه را . امير خسرو . چو خواجه عنين باشد چه لذت از عذراش . * ( هزار معنى عذرا بگفت بنده و ليك . . . ) سنائى . چو خواهد بد درخت راست بالا * چو بر رويد شود ز آغاز پيدا . ويس و رامين . رجوع به : سالى كه نكوست . . . ، شود . چو خواهد بدن مرگ فرجام كار * چه در بزم مردن چه در كارزار . اسدى . چو خواهد بود بر شاخ اندكى بار * بنوروز آن بود بر شاخ ديدار . ويس و رامين . رجوع به : سالى كه نكوست . . . ، شود . چو خواهد بود روز برف و باران * پديد آيد نشان از بامدادان . ويس و رامين . رجوع به : سالى كه نكوست . . . ، شود . چو خواهد بود سال بد بكيهان * پديد آيد ز خشكى در زمستان . ويس و رامين . رجوع به : سالى كه نكوست . . . ، شود . چو خواهد بودنيها بىگمان بود * ندارد خوردن تيمار و غم سود . ناصر خسرو . رجوع به : اذا جاء القضاء . . . شود .